Χρονια Αποφρακτικη Πνευμονοπαθεια (ΧΑΠ)
Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μία νόσος με μεγάλη νοσηρότητα και θνητότητα ανά τον κόσμο. Η ΧΑΠ αποτελεί σήμερα την 4η κύρια αιτία θανάτου στον κόσμο, αλλά υπολογίζεται να γίνει η 3η μέχρι το 2020. Ο επιπολασμός της ΧΑΠ αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια εξαιτίας της συνεχούς έκθεση σε παράγοντες κινδύνου αλλά και της γήρανσης του πληθυσμού.
Η ΧΑΠ αποτελεί μία συνήθη νόσο η οποία μπορεί να προληφθεί. Στη ΧΑΠ στενεύουν οι βρόγχοι (αεραγωγοί) με αποτέλεσμα να αδειάζουν δύσκολα οι πνεύμονες στην εκπνοή. Το γεγονός αυτό οδηγεί στην παγίδευση αέρα και στη δυσκολία στην αναπνοή.
Τα πιο συνήθη αναπνευστικά συμπτώματα είναι:
- η δύσπνοια (δυσκολία στην ανάσα, λαχάνιασμα)
- ο βήχας
- ή/και η παραγωγή απόχρεμψης (φλέματα)
Αυτά τα συμπτώματα συχνά υποτιμούνται από τους ασθενείς! Ο ασθενής καθυστερεί να απευθυνθεί στον πνευμονολόγο. Πολλά από τα συμπτώματα τα αποδίδει στο πέρασμα της ηλικίας, στα περιττά κιλά, στην κακή φυσική κατάσταση ή σε νοσήματα που μπορεί να συνυπάρχουν…
Η υποδιάγνωση και η ελλιπής θεραπεία αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα της ΧΑΠ.
Που οφείλεται όμως η ΧΑΠ?
Ο κύριος παράγοντας κινδύνου ανάπτυξης ΧΑΠ είναι το κάπνισμα. Επιπλέον, άλλοι παράγοντες όπως η έκθεση σε βιομάζα και σε ατμοσφαιρική ρύπανση, μπορεί να συνεισφέρουν στην εμφάνιση της ΧΑΠ μαζί με την επαγγελματική έκθεση σε διάφορες χημικές ουσίες. Γενετικοί παράγοντες, η μεγάλη ηλικία και το γυναικείο φύλο αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Ακόμη, η χαμηλή κοινωνικοοικονομική κατάσταση αλλά και παράγοντες που σχετίζονται με την ανάπτυξη των πνευμόνων (χαμηλό βάρος γέννησης, αναπνευστικές λοιμώξεις) μπορεί να ενοχοποιούνται για την εμφάνιση της ΧΑΠ.
Πώς μπορώ να ξέρω ότι έχω ΧΑΠ;
Η διάγνωση της ΧΑΠ γίνεται με τη σπιρομέτρηση σε συνδυασμό με τα κλινικά συμπτώματα.
Ποια είναι η θεραπεία της ΧΑΠ;
Στη ΧΑΠ προκαλείται μόνιμη, μη αναστρέψιμη βλάβη στους πνεύμονες και επομένως δεν υπάρχει μέχρι σήμερα θεραπεία. Ωστόσο, με την κατάλληλη χρόνια φαρμακευτική αγωγή επιτυγχάνεται μείωση της συμπτωματολογίας, πρόληψη των παροξύνσεων και βελτίωση της ποιότητας ζωής. Σημαντικό ρόλο στη μείωση των παροξύνσεων διαδραματίζουν και οι εμβολιασμοί (έναντι γρίπης και πνευμονιοκόκκου). Τέλος, τα τελευταία χρόνια δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα σε προγράμματα αποκατάστασης των ασθενών με ΧΑΠ που αποσκοπούν στην ενημέρωση-εκπαίδευση των ασθενών, στη διακοπή καπνίσματος, στην εξοικείωση με βασικές μεθόδους φυσιοθεραπείας, στην άσκηση ενώ ταυτόχρονα παρέχεται και διατροφική παρέμβαση καθώς και ψυχολογική υποστήριξη.